اقليمي‌، ماه‌ها، ساعات‌، سيارات و بروج و غذاها و داروهاست‌، بخش سوم (ناتمام‌) از خواص‌ جانوران و گياهان و سنگ‌ها، اقسام ارواح‌، سيارات‌، علايم و غيره بحث مي‌كند و شامل اقسام‌ قواعد پزشكي و غذايي است‌، از جمله درباره‌ٴ خون گرفتن‌، بخش چهارم (بسيار ناقص‌، تنها 74 بيت آن در دست است‌) شامل قواعدي براي حفظ تن‌درستي است‌. عنوان‌ها و عنوان‌هاي فرعي‌ به لاتيني است و چند نقل قول لاتيني از گل‌هاي پزشكي ديده مي‌شود، ولي خود منظومه به‌ زبان آلماني سفلاست‌.
ارزش علمي اين منظومه ناچيز است‌، ولي به‌خاطر عدم شباهتش به ساير اشعار آن زمان‌ جالب است‌. منابع اصلي آن‌، غير از گل‌هاي پزشكي‌، معلوم نيست‌. لازم نيست فرض كنيم موٴلف‌ در ايتاليا درجه‌ٴ دكتري گرفته يا حتي آن كشور را ديده باشد، چون در زمان او معلومات سالرنويي‌ در سراسر اروپا منتشر شده بود، حتي در اسكانديناوي‌،1 و نظريه مزاج‌ها يا اخلاط نظريه‌ٴ بنيادي‌ فيزيولوژي در آن زمان بود.

بُنِر

اولريش بُنِر. شاعر تعليمي سويسي كه به آلماني مي‌نوشت (متوفا حدود 1350).
بُنِر از يك خانواده‌ٴ قديمي اهل برن بود و آيين رهباني پيش گرفت‌. مداركي درمورد اقامتش‌ در برن از سال 1324 تا 1349 در دست است‌. در اواخر اين دوره منظومه‌اي به زبان آلماني‌ حاوي صد قصه تأليف كرد به‌نام جواهر و آن را به يوهان فون رينگِنبِرن‌، كلانتر بِرْن‌، تقديم كرد. اين قصه‌ها از فرهنگ مردم آلمان و افسانه‌هاي آيسوپوس ( ازوپ‌)، از طريق فلاويوس آويانوس‌ (سده‌ٴ چهاردهم‌)، و از مجموعه‌ٴ بي‌نامي كه اول بار نِوِلت منتشر كرد2، اقتباس شده است‌. هم‌چنين‌، مستقيم يا غيرمستقيم‌، آثار والريوس ماكسيموس (معاصر تيبريوس امپراتور، 14 ـ 37)، قديس هيرونيموس (چهارم ـ 1)، ترجمه‌ٴ لاتيني بلوهر و يوذاسف‌، پدروي آلفونسي‌ (دوازدهم ـ 1)، ژاك دو ويتري (سيزدهم ـ 1)، شايد بارتولوميوي انگليسي (سيزدهم ـ 1)، اتين‌ دو بوربن (راهب دومينيكي در اسقف نشين ليون كه بر ضد آلبيگاييان موعظه مي‌كرد و درحدود 1260 درگذشت‌)، مارتين تروپاوي (سيزدهم ـ 2)، ژاك دو سسول‌، اتين دو بزانسن (راهب‌ دومينيكي كه در سال 1292 رئيس كل فرقه شد و در سال 1294 درگذشت‌) را مورد استفاده قرار داده است‌. مجموعه‌ٴ داستان‌هاي بُنِر داراي ارزش ويژه‌اي است‌، زيرا نه به لاتيني‌، بلكه به آلماني‌ نوشته شده و چاپ اول آن (بامبرگ 1461) نخستين كتاب چاپي به زبان آلماني است‌.
منظومه‌ٴ جواهر، پس‌از قرن‌ها فراموشي‌، با نخستين چاپ انتقادي آن (1757) و شرحش‌


1. يادداشت مربوط به هنريك هارپسترانگ (سيزدهم ـ 1) را ببينيد.
2. يادداشت مربوط به ونيه را ببينيد.